İNSAN KAYNAKLARININ GELİŞTİRİLMESİ OP

         2007 yılı itibari ile Türkiye ve AB’ye aday ülkelerin tamamını kapsayan tek mali yardım programı olan Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı’nın (IPA) ana hedefi, yararlanıcı ülkelere Avrupa entegrasyonu nedeniyle karşılaşacağı sorunlarda yardım etmek ve Avrupa Birliği üyeliği için Kopenhag kriterlerinin yerine getirilmesi hususunda ihtiyaç duyulacak reformları uygulamaktır.  

1085/2006 sayılı Konsey Tüzüğü, Tüzükte belirtilen Türkiye ve diğer aday ve muhtemel aday ülkeler için IPA’nın yasal zeminini oluşturmaktadır.  Tüzüğün 1. maddesi, Topluluğun belirlenen ülkelere, üyelik yolunda AB müktesebatı da dahil olmak üzere, Avrupa Birliği’nin standartları ve politikalarına uyumu için yardım etmesi gerektiğini belirtmektedir. 3. madde ise hangi yardımların programlanacağına ve uygulanacağına dair bileşenleri belirlemektedir. IPA’nın beş bileşeni şunlardır:

1.      Geçici Yardım ve Kapasite Oluşturma

2.      Sınır ötesi İşbirliği

3.      Bölgesel Kalkınma

4.      İnsan Kaynaklarını Geliştirme

5.      Kırsal Kalkınma   

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, söz konusu bileşenlerden “İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi” alanında yönetim otoritesi olarak belirlenmiştir. Bu alana ayrılan fonların yönetim ilkelerini ve kullanım alanlarını belirlemek üzere 2007 – 2009 dönemini kapsayan İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi Operasyonel Programının hazırlanması görevi de bu çerçevede Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına verilmiştir.

İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi Operasyonel Programı, ilgili üst stratejik çerçeve belgeleri ile (MIPD, SCF) uyumlu olarak taslak aşaması süreci dâhil olmak üzere bütün ilgili tarafların görüşleri de alınarak bir ortalık ilkesi çerçevesinde hazırlanmıştır.

İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi Operasyonel Programı ana hatları ile beş bölümden oluşmaktadır.

1.      İçerik- danışma ve koordinasyon

2.      Orta vadeli ihtiyaçlar ve hedefler ile stratejik önceliklerin değerlendirilmesi

3.      Türkiye İnsan Kaynaklarını Geliştirme Operasyonel programı stratejisi

4.      Mali tablolar

5.      Uygulama hükümleri

İçerik – danışma ve koordinasyon bölümünde insan kaynakları alanındaki ulusal politika çerçevemiz, AB politikaları anlatılmakta, belgenin yazımında izlenen yöntem ortaya konmaktadır.

Orta vadeli ihtiyaçlar ve hedefler ile stratejik önceliklerin değerlendirilmesi bölümünde ise Türkiye’nin insan kaynakları alanında, istihdam piyasası, eğitim ve sosyal içerme ile ilgili konulardaki mevcut durumu anlatılmakta ve istatistikî bilgiler verilmektedir. Bu bilgiler ışığında Türkiye’nin insan kaynakları alanındaki temel problemleri ve orta vadeli ihtiyacı ortaya konmakta; güçlü ve zayıf yönleri ile olanakları ve tehditleri içeren bir SWOT analizi yapılmaktadır.

Türkiye İnsan Kaynaklarını Geliştirme Operasyonel programı stratejisinin anlatıldığı dördüncü bölümde ise mevcut analiz doğrultusunda, Türkiye açısından en öncelikli alanlar belirlenerek, bu alanlara ilişkin ne tür tedbirlerin uygulanacağı ve her bir tedbir altında hangi faaliyetlerin yer alacağı kararlaştırılmaktadır. Bu çerçeve İnsan Kaynakların Geliştirilmesi Operasyonel Programı, istihdam, eğitim ve sosyal içerme olmak üzere üç temel müdahale alanı belirlemiş, bu üç müdahale alanı altında dört öncelik saptamıştır. Bu öncelikler

MÜDAHALE ALANI: İSTİHDAM

Öncelik 1: Özellikle kadınların işgücüne katılımlarını artırarak ve özellikle gençler için olmak üzere işsizliği azaltarak, daha çok insanı istihdama çekmek ve istihdam edilmelerini muhafaza etmek.

MÜDAHALE ALANI: EĞİTİM

Öncelik 2: Eğitim kalitesinin arttırılması, eğitim ve iş piyasası arasındaki bağın kuvvetlendirilmesi ve başta kız çocuklarının olmak üzere her düzeyde okullaşma oranlarının yükseltilmesi suretiyle insan kaynağına yapılan yatırımın arttırılması

Öncelik 3: Hayat boyu öğrenmenin ilerletilmesi ve insan kaynağına işletmeler ve işçiler tarafından yatırım yapılmasının teşvik edilmesiyle, işçilerin, işletmelerin ve girişimcilerin uyum yeteneklerinin arttırılması

MÜDAHALE ALANI: SOSYAL İÇERME

Öncelik 4: Dezavantajlı kişilerin işgücüne dahil olmalarının sürdürülebilir hale getirilmesi ve işgücü piyasasındaki engellerin ortadan kaldırılması amacıyla gereken imkanları sağlayarak içermeci bir işgücü piyasasının teşvik edilmesi.    

Öncelikler saptanırken üst strateji belgeleri ile çizilen çerçevelerle uyum içinde hareket edilmiş ve tedbirler de bu kapsamda Türkiye’nin çok çeşitli sorunları içinde birbirleri ile etkileşim yaratarak daha olumlu sonuçlar doğuracak olan alanlarda odaklanmıştır. Tedbirlerin saptanmasında her bir tedbiri birbirine bağlayacak yatay unsur olarak istihdam öğesi öngörülmüş, böylece sınırlı olan AB Fonlarının kullanımda maksimum fayda sağlanması amaçlanmıştır.

Bu dört öncelik altında yürütülecek olan TEDBİRLER ise aşağıda gösterilmektedir:

• Önceden tarımda çalışanlar dahil olmak üzere, kadınların işgücüne katılımlarının teşvik edilmesi ve kadın istihdamının artırılması.
• Gençlerin istihdamının artırılması
• Kayıtlı istihdamın teşvik edilmesi
• Kamu istihdam hizmetlerinin kalitesinin artırılması

• Eğitimin önemine dair bilincin arttırılması, kadın insan kaynağının geliştirilmesi ve kadınların iş piyasasına girebilmeleri için okullaşma oranlarının arttırılması.
• Mesleki ve Teknik Eğitimin içeriğinin ve niteliğinin iyileştirilmesi

• Hayat boyu öğrenme için gerekli olan beceri ve yeterliliklerin geliştirilmesinin ilerletilmesi
• İnsan Kaynağına daha fazla yatırım yaparak işçi ve işverenlerin uyum yeteneklerinin arttırılması
• Dezavantajlı kişilerin istihdam edilebilirliğinin artırılması, işgücü piyasasına erişimlerinin kolaylaştırılması ve işgücü piyasasına girişlerinin önünde yer alan engellerin ortadan kaldırılması
• İşgücü piyasası ve sosyal koruma alanındaki kurumlar ve mekanizmalar arasında daha iyi bir işleyiş ve koordinasyon sağlanması 

Operasyonel Programın Mali tablolar bölümünde ise hangi önceliğe ne kadar kaynak ayrılacağı yıllar ve tedbirlere göre bölünerek ortaya konmakta, AB katkısı ve ulusal eş finansman ile birlikte 2007 – 2009 dönemi içinde hangi yıl içinde hangi önceliğin hangi tedbirinde ne kadar kaynak kullanacağı gösterilmektedir.

      Uygulamaya ilişkin hükümlerin yer aldığı beşinci bölümde ise Operasyonel Programın uygulanmasındaki idari yapı ve usuller anlatılmaktadır.